Zetting
Zetting is het geleidelijk inzakken van de bodem onder een gebouw doordat een slappe grondlaag, zoals veen of klei, onder het gewicht van de woning langzaam wordt samengedrukt.
Elke woning zakt na de bouw een klein stukje weg, en dat is op zichzelf geen probleem. Lastig wordt het pas wanneer de zetting ongelijk verdeeld is over het grondvlak, bijvoorbeeld omdat de ene helft van het huis op een dikkere veenlaag staat dan de andere. Dat verschil heet differentiële zetting, en dat is precies wat scheuren in een muur en een deur die niet meer sluit veroorzaakt.
Langs de Vecht en in Haarlemmermeer ligt veen tot op geringe diepte, en veen klinkt sterker in dan zand of klei omdat het voor een groot deel uit water en plantenresten bestaat. Een funderingsherstel corrigeert de gevolgen van zetting, maar stopt de oorzaak niet: de grond blijft bewegen, alleen draagt de fundering het verschil dan niet meer over op de muren.
Zetting wordt gevolgd met een zettingsmeting: een reeks metingen over een langere periode op vaste punten aan de gevel, zodat zichtbaar wordt of een scheur nog beweegt of al tot rust is gekomen. Een scheur die nog beweegt, wordt niet dichtgesmeerd voordat de oorzaak is aangepakt, want dan komt hij binnen een jaar terug.
Bij een vloer die egaliseren nodig heeft, is zetting vaak de onderliggende reden: een vloer die scheef ligt, ligt zelden scheef door de afwerking maar door de bodem eronder.
Vragen over deze term
Is elke scheur in een muur het gevolg van zetting?
Nee. Een haarscheur in stucwerk ontstaat ook door krimp van het materiaal zelf of door temperatuurwisselingen, en dat heeft niets met de bodem te maken. Een scheur die van de fundering schuin naar boven loopt en breder wordt dan een paar millimeter, wijst wel op zetting en verdient een onderzoek.
Kunt u zetting zelf meten?
Een eenvoudige eerste controle is een waterpas op de vloer of een deur die u een paar keer per jaar test op vastlopen. Voor een betrouwbare meting die ook in een rapport bruikbaar is, wordt met vaste meetbouten aan de gevel gewerkt, afgelezen door een landmeter of bouwkundige.
Stopt zetting ooit vanzelf?
Bij een nieuw gebouwde woning neemt de zetting na een paar jaar sterk af, omdat de bodem zich heeft gezet naar het gewicht erop. Bij een oudere woning waar de belasting is veranderd, bijvoorbeeld door een aanbouw of door een dalende grondwaterstand in droge zomers, kan zetting juist na jaren van rust weer beginnen.